طبرى ، عايشه زوجه پيغمبر و همراهان او براى رفتن به بصره و قيام بر ضد على ( ع ) برگزيدند تا از عبور از كوفه كه يكى از مراكز مهم پشتيبانان خلافت على ( ع ) بود اجتناب ورزند « 1 » . 6 - راه ديگرى كه از بصره به سمت غرب جدا مىشد راهى بود كه به مدينه مىرفت . استخرى مىگويد كه اين راه هيجده منزل بود و در منزلى به نام معدن النقره به راهى كه از كوفه به مكه و مدينه مىرفت مىپيوست « 2 » . 7 - راه ديگرى كه از اينجا مىگذشت راه كاروانهاى پالميرى بود كه بين كرخ ميشان يعنى همين منطقه ابلّه و بين تدمر در رفت‌وآمد بودند « 3 » . 8 - شايد بتوان گفت كه از نظر دولت ايران مهمترين راهى كه از اينجا مىگذشته راهى بوده كه بندر ابلّه را از راه خشكى به ساير مراكز بازرگانى و نظامى ايران و همچنين به ساير مراكز بازرگانى سرزمينهاى دور مىپيوسته . زيرا اين بندر همانگونه كه پيش از اين هم ذكر شد گذشته از جهات ديگر اين اهميت را هم داشته كه دروازهء تيسفون پايتخت ايران بود ، چون در مدخل دجله قرار داشت و دجله هم در آن زمان كه هنوز ماندابهاى جنوب عراق به وجود نيامده بود راه مستقيم تيسفون به خليج فارس بود ، و به همين‌سبب هم براى حفظ امنيت آنجا و راههايى كه به آنجا منتهى مىگرديد ، دو پادگان به وجود آمده بود و مخارج آنها هم از عايدات بندر ابلّه پرداخت مىشد . و همين راه بود كه ، در روايتى كه مسعودى نقل كرده و پيش از اين بدان اشاره شد ، بستن آن يكى از هدفهاى عمر در اعزام عتبة بن غزوان به اين محل بود . در جستجوى نام بصره از خلال واقعيات تاريخى حال اگر در پرتو مطالبى كه گذشت دائر بر اين‌كه بصره نه چنان كه ارباب لغت و راويان عرب پنداشته‌اند سنگستانى بىنام‌ونشان بوده كه عربها بدان نام‌ونشان داده‌اند بلكه چنان‌كه واقعيات

--> ( 1 ) . طبرى 1 / 3115 . ( 2 ) . المسالك و الممالك ، ص 27 . ( 3 ) . سيد حسن تقىزاده - تاريخ عربستان و قوم عرب در اوان ظهور اسلام و قبل از آن ، جزوهء 3 ص 20 .